ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΛΗΡΙΚΟΥΣ;ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ;

αναρτήθηκε σε: ΨΥΧΩΦΕΛΗ ΚΕΙΜΕΝΑ | 0

Γιατί δεν έχουμε γυναίκες κληρικούς;

Η Ορθόδοξη Εκκλησιαστική Παράδοση αποκλείει τη χειροτονία των γυναικών και ως εκ τούτου δεν έχουμε γυναίκες κληρικούς.

Καταρχάς, δεν έχουμε γυναίκες κληρικούς για ιστορικοθεολογικούς λόγους. Κυρίως γιατί ο Ιερέας είναι τύπος του θεανδρικού (Θεός+άνδρας) προσώπου του Ιησού. Ο Κληρικός κλήθηκε όχι να καταλάβει μια βιοποριστική εργασία, αλλά να είναι μέτοχος της Ιεροσύνης του Χριστού.

Ο δεύτερος λόγος που δεν έχουμε γυναίκες κληρικούς στην Ορθόδοξη Εκκλησιαστική Παράδοση είναι γιατί ο ίδιος ο Χριστός δεν επέλεξε καμία γυναίκα για απόστολο.

Επίσης, βασικός λόγος αυτής της… απουσίας είναι γιατί αν κάποια γυναίκα έπρεπε να κατείχε ιερατικό αξίωμα αυτή θα ήταν η ίδια η Θεοτόκος, αφού αξιώθηκε να γίνει μητέρα του σαρκωθέντος Υιού και λόγου του Θεού. Η Εκκλησίας, μάλιστα, θεωρεί και μόνο το παράδειγμα της Θεοτόκου ως επαρκή απάντηση αυτού του ερωτήματος.

Επιπροσθέτως, τη λύση αυτής της απορίας βρίσκουμε και στην ίδια την αποστολική παράδοση, σύμφωνα με την  οποία οι Απόστολοι συμβαδίζοντας και συνεχίζοντας το παράδειγμα του Κυρίου, ουδέποτε χειροτόνησαν γυναίκα.

 

Πως συμμετέχει, ωστόσο, η γυναίκα στην Ορθοδοξία;

Με πάμπολλους και ουσιαστικούς τρόπους

– Ως Πρεσβυτέρα, συν-διακονώντας με τον Ιερέα

– Τα περισσότερα φιλανθρωπικά έργα βασίζονται στις δραστηριότητες γυναικών κυρίως.

– Η παροχή βοήθειας σε ασθενείς, φτωχούς, και κυρίως ηθική ενίσχυση προβληματικών οικογενειών, παραστρατημένων γυναικών, εγκαταλελειμμένων παιδιών, είναι αρμοδιότητες εκκλησιαστικές, που επωμίζονται κυρίως οι Γυναίκες.

– Η Γυναίκα (όπως βέβαια και κάθε βαπτισμένος Ορθόδοξος) μπορεί να τελέσει και αυτή, το μυστήριο του «βαπτίσματος της ανάγκης» ή «αεροβάπτισμα».

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Τι είναι η Θεία Λειτουργία

 

Κέντρο και αποκορύφωμα της Ορθόδοξης Λατρείας είναι η Θεία Λειτουργία. Κέντρο δε της Θεία Λειτουργίας είναι το Μυστήριο της Θεία Ευχαριστίας. Η Θεία Λειτουργία είναι «μυστήριον μέγα», είναι η προσφορά της αναίμακτου θυσίας του Κυρίου από μέρους ολοκλήρου της Εκκλησίας. Είναι ή Ανάμνηση της Σταυρικής θυσίας του Γολγοθά, που δεν αναπαριστάνει απλώς την θυσία του Σταυρού, αλλά κατά ένα τρόπο υπερφυσικό κάνει παρόντα όλα τα μεγάλα και θαυμαστά γεγονότα, που πραγματοποίησε ο Κύριος για την σωτηρία του κόσμου. Έτσι η Θεία Λειτουργία παρουσιάζει μπροστά στα μάτια των πιστών, μπροστά στην «Λατρευτική τους Σύναξη», ολόκληρη την ζωή του Κυρίου, από την φάτνη ως τον Σταυρό και ως την Ανάσταση και την Ανάληψη, με μία σαφή προσδοκία και προσμονή «της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας».

 

Συνήθως την Θεία Λειτουργία την αντιλαμβανόμαστε πολύ περιορισμένα. Την θεωρούμε σαν ένα μέρος της Λατρείας, ασφαλώς το κυριότερο, άλλα πάντως ένα μέρος. Όμως οι ορθόδοξοι θεολόγοι επιμένουν ορθά, ότι μόνον όποιος έχει καταλάβει την Θεία Λειτουργία είναι σε θέση να εννοήσει και τι είναι Ορθόδοξη Εκκλησία. Γιατί η Θεία Λειτουργία είναι ο τόπος και ο χώρος της σωτηρίας των πιστών. Με κέντρο της και ουσία της το μυστήριο της Θεία Ευχαριστίας, η Θεία Λειτουργία θεωρείται και είναι το πλήρωμα όλων των Μυστηρίων. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι όλα τα άλλα Μυστήρια έχουν κάποια οργανική σχέση με την Θεία Λειτουργία. Το Βάπτισμα και το Χρίσμα π.χ. ετελούντο κατά την ώρα της Θεία Λειτουργίας (ιδίως τα Θεοφάνεια και το Πάσχα) ο Γάμος και το Ευχέλαιο γίνονταν μέσα στα πλαίσια της Λειτουργίας. Η χειροτονία των ιερέων μέχρι σήμερα γίνεται μέσα στην Θεία Λειτουργία. Η Εξομολόγηση γίνονταν δημόσια και πριν από την Θεία Λειτουργία, αλλά και σήμερα έχει κάποια εξάρτηση από την Θεία Ευχαριστία.

Γι’ αυτό το λόγο και η συμμετοχή του πιστού χριστιανού δεν είναι μία πράξη τυπική, ένας ξηρός τύπος, αλλά μια πράξη πίστεως. Είναι μια πράξη μυστηριακή, που έχει ένα βαθιά μεταμορφωτικό χαρακτήρα. Εδώ στην Θεία Λειτουργία Ισχύουν πολύ περισσότερο και βρίσκουν την πλήρη εφαρμογή τους όλα όσα είπαμε για το Πνεύμα της Ορθοδόξου Λατρείας και την σημασία της Λατρευτικής Συνάξεως.

 

Μέσα σε ένα κόσμο διαιρέσεων και ατομισμού, η Θεία Λειτουργία είναι δεσμός αγάπης και ειρήνης, δεσμός ενότητας και αδελφοσύνης· Συμμετέχει ο κάθε πιστός σ’ αυτήν όχι σαν ένα άτομο εγωκεντρικό, αλλά σαν μέλος του σώματος του Χριστού, μαζί με όλη την Εκκλησία. Με την στρατευόμενη και την θριαμβεύουσα Εκκλησία. Έχει μία οικουμενική πληρότητα η Θεία Λειτουργία. Οι νεκροί μνημονεύονται και αυτοί μαζί με όλους τους άλλους. Και η μνημόνευση αυτή δεν είναι μία έκφραση συμπαθείας, που σαν άνθρωποι έχομε στους νεκρούς μας, αλλά είναι η συνείδηση και η επίγνωση, ότι όλοι μαζί οι πιστοί, οι ζώντες και οι νεκροί, είμαστε η μυστική αδελφότης Έν Χριστώ Ιησού». Μ’ όλα αυτά η Ορθόδοξος Θεία Λειτουργία αποδεικνύεται ότι είναι μία δογματική μαρτυρία και αναγνώριση του λυτρωτικού έργου του Κυρίου.

 

Η Θεία Λειτουργία είναι «Μυστήριον μέγα»

 

Όσες φορές ασχολούμαστε με την Θεία Λειτουργία δεν πρέπει να λησμονούμε, ότι η Θεία Λειτουργία είναι μυστήριο, που προσφέρεται από την Εκκλησία σαν αλήθεια πίστεως και όχι σαν αλήθεια που θα την κατανόηση κανείς με την επιστημονική έρευνα και μελέτη. Ας μη ζητούμε λογικά επιχειρήματα μέσα σ’ αυτή. ο ίδιος ο απ. Παύλος, ο πρώτος μετά τον “Ένα, παραδίδοντας το μυστήριο δεν προσπαθεί να το εξήγηση. Το παραδίδει με Ιερό δέος και σεβασμό. Τα λόγια του είναι απλά και μετρημένα: Εγώ γαρ παρέλαβα από του Κυρίου, ό και παρέδωκα υμίν, ότι ο Κύριος Ιησούς εν τη νυκτί ή παρεδίδοτο έλαβε άρτον και ευχαριστήσας έκλασε (= το έκοψε) και είπε· λάβετε φάγετε· τούτο εστί το σώμα το υπέρ υμών κλώμενον τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν …» (Α Κορ. 11, 23-24) Δεν εμπιστεύεται το μυστήριο στην λογική. Δεν επιχειρεί να το κάνει κατανοητό. Το παραλαμβάνει σαν μυστήριο και το παραδίδει σαν μυστήριο. σ’ αυτή την γραμμή του σεβασμού και «της παραδοχής» βαδίζουν και οι μεγάλοι Πατέρες. Ενώ μελετούν το μυστήριο και προσπαθούν να εισδύσουν στο βάθος του, δεν προχωρούν πέρα από τα όρια της ανθρώπινης λογικής, δεν καταργούν το μυστήριο, δεν το μεταβάλλουν σε επιστήμη.

Αν όμως το μυστήριο της Θεία Λειτουργίας δεν προσφέρεται γιο επιστημονική έρευνα και μελέτη, τότε τι επιχειρούμε εμείς να κάνουμε στο κεφάλαιο αυτό; Απλούστατα, θα προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε κατά το δυνατό τα όσα γίνονται στην διάρκεια της Θεία Λειτουργίας να δούμε το νόημα τους, τι συμβολίζουν, τι πράγματα βλέπομε με της ψυχής τα μάτια, τίνος πράγματος γινόμαστε κοινωνοί, που καλούμαστε να φθάσουμε και τί έχομε να πούμε στον κόσμο που μας περιβάλλει. Τα υπόλοιπα είναι υπόθεση προσωπική του καθενός. Ανάλογα με τον βαθμό της πίστεως, ανάλογα με την δεκτικότητα της ψυχής του, ανάλογα με την πείνα και την δίψα που έχει θα προχώρηση στο μυστήριο «Εν πίστη» και Εν σιγή». Η ερμηνεία θα γίνει με οδηγό την σκέψη των Πατέρων, που μέσα στη Θεία Λειτουργία βλέπουν την δύναμη εκείνη που «μεταποιεί» τους πιστούς, τους κάνει «σύσσωμους» και «σύναιμους» του Χριστού, «Χριστοφόρους» και «Θεοφόρους». Παύει ο άνθρωπος να είναι πηλός και χώμα, έχει «τον Χριστόν κατοικούντα εν αυτώ», σύμφωνα με τους λόγους του Κυρίου μας «ό τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα, εν εμοί μένει, καγώ εν αυτώ» (Ίωαν. 6, 54).

Ποιες Θείες Λειτουργίες υπάρχουν σήμερα;

 

Στους Αποστολικούς χρόνους η Θεία Λειτουργία περιελάμβανε μόνο τον αγιασμό των Τιμίων Δώρων και την Θεία Κοινωνία των πιστών. Η σύντομη αυτή τελετή περιελάμβανε επίσης κήρυγμα από τον «προεστώτα» και μερικούς ύμνους και ευχές κατά την κρίση του επισκόπου. Στην αρχή το μυστήριο της Θεία Ευχαριστίας γίνονταν μετά το Κοινό Δείπνο όλων των πιστών, που έμεινε στην ιστορία με το όνομα Ά γ α π η. Πολύ ενωρίς όμως, ενώ ακόμη ζούσαν οι Απόστολοι, επειδή παρετηρούντο μεγάλες ατάξηες στην ώρα της Αγάπης, χωρίστηκε το μυστήριο της Θεία Ευχαριστίας οπό το κοινό δείπνο. Στο εξής η μεν Θεία Ευχαριστία γίνονταν τις πρωινές πλέον ώρες, η δε τελετή της Αγάπης, που λέγονταν και «Κυριακόν Δείπνον», έμεινε για το βράδυ.

Με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι πιστοί πλήθαιναν και ήταν σκορπισμένοι σε διάφορα μέρη, άρχισαν να διαμορφώνονται διάφοροι τύποι Λειτουργιών, που είχαν τον ίδιο κεντρικό πυρήνα, το μυστήριο της Θεία Ευχαριστίας, διέφεραν όμως ως προς την έκταση και την διάταξη. Από όλους αυτούς τους τύπους των Λειτουργιών σήμερα χρησιμοποιούμε μόνον τέσσερις, που τελούνται από όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες στην μητρική γλώσσα κάθε λαού. Είναι δε αυτές οι έξης:

1 Η Θεία Λειτουργία του Αγ. Ιακώβου του Αδελφοθέου.

Είναι η αρχαιότερη από όλες και γίνεται μόνο μία φορά τον χρόνο, την ήμερα της εορτής του Αγ. Ιακώβου (23 Οκτωβρίου). Περιλαμβάνει κυρίως ευχές, που είναι μεγάλες σε έκταση, οι οποίες στην βασική τους μορφή αποδίδονται στον Άγιο Ιάκωβο, τον αδελφό του Κυρίου, όπως παραδέχεται και ο 32ος κανών της εν Τρούλλω Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου (το 691)

2 Η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου.

Αυτή η Λειτουργία είναι ο καρπός της επεξεργασίας, που έκανε ο μεγάλος Καππαδόκης Ιεράρχης, όλων των πριν από αυτόν Θείων Λειτουργιών. Έχει σπουδαίο θεολογικό βάθος, μεγάλο βιβλικό πλούτο και ακρίβεια στην δογματική της διατύπωση. Ιδιαίτερη σημασία έχει το τμήμα της Αναφοράς, που εκφράζει κατά τρόπο άριστο το Χριστολογικό Δόγμα. Η Θεία Λειτουργία του Μεγ. Βασιλείου τελείται 10 φορές τον χρόνο: την ήμερα της εορτής του, την παραμονή των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων, την Μεγάλη Πέμπτη, το Μέγα Σάββατο και τις πέντε Κυριακές των Νηστειών της Μεγ. Τεσσαρακοστής.

3 Η Θεία Λειτουργία του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Αυτή είναι μία συντόμευση της Θεία Λειτουργίας του Μεγ. Βασιλείου μόνο στο μέρος των ευχών που λέγει ο ιερέας. Τελείται κάθε Κυριακή αλλά και κάθε μικρή και μεγάλη εορτή. Με την ερμηνεία αυτής της Λειτουργίας θα ασχοληθούμε παρακάτω.

4 Η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων.

Η Λειτουργία αυτή τελείται τις καθημερινές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, όπως αναφέραμε στο σχετικό κεφάλαιο.

Τα μέρη της Θείας Λειτουργίας

 

Τα μέρει της Θεία Λειτουργίας βασικά είναι τρία:

Α. Η Προσκομιδή η Πρόθεση, η οποία τώρα περιέχεται στην ακολουθία του Όρθρου και έτσι έχει μείνει έξω από αυτό που σήμερα ονομάζαμε Θεία Λειτουργία.

Β. Η Λειτουργία των Κατηχουμένων. Αυτή αρχίζει με το Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος …» και τελειώνει μετά το Ευαγγέλιο και τις ευχές των Κατηχουμένων. Λέγεται Λειτουργία των Κατηχουμένων, γιατί το τμήμα αυτό της Θεία Λειτουργίας μπορούσαν να το παρακολουθούν οι Κατηχούμενοι, που δεν ήταν ακόμη βαπτισμένοι 8. Όταν το μέρος αυτό της Θεία Λειτουργίας τελείωνε, έφευγαν οι Κατηχούμενοι για ν αρχίσει η Λειτουργία των πιστών. Σήμερα βέβαια δεν υπάρχουν Κατηχούμενοι – καταργήθηκαν με τον νηπιοβαπτισμό – και έτσι ουσιαστικά η διάκριση αυτή στην πράξη έχει καταργηθεί.

Γ. Η Λειτουργία των Πιστών. Το τρίτο τμήμα της Θεία Λειτουργίας είναι βέβαια το σημαντικότερο· είναι η καρδιά της. Αρχίζει με την φράση – που συνήθως δεν λέγεται σήμερα-«όσοι πιστοί έτι και έτι εν ειρήνη του Κυρίου δεηθώμεν» και τελειώνει με το «Δι’ ευχών των αγίων Πατέρων ημών …».

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Εάν επιθυμείς μπορείς από κάτω μπορείς να γράψεις το δικό σου σχόλιο αλλά και ονόματα που θέλεις να διαβάζονται κατά την ώρα της προσκομιδής.

 

ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΜΑΣ
ΕΑΝ ΤΟ ΒΡΗΚΕΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕΤΟ