Ο ΑΓΩΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ

αναρτήθηκε σε: Πατερικά κείμενα | 3

Υποστηρικτής τών παθών είναι η υπερηφάνεια

Γέροντα, όταν μιά ψυχή αγωνίζεται χρόνια καί δέν βλέπη πρόοδο, τί συμβαίνει;

 

Όταν δέν βλέπουμε πρόοδο στόν αγώνα μας, σημαίνει ή ότι δέν έχουμε εγρήγορση ή ότι ο Θεός δέν επιτρέπει νά προχωρήσουμε περισσότερο, γιά νά μήν υπερηφανευθούμε καί βλαφθούμε.

 

Γέροντα, όπως βλέπω τόν εαυτό μου, κάθε μέρα γίνομαι χειρότερη, τί θά γίνει;

Κοίταξε, ευλογημένη, υπάρχουν τρία στάδια. Στό πρώτο στάδιο, ο Θεός δίνει καραμέλες καί σοκολάτες, γιατί βλέπει τήν ανάγκη καί τήν αδυναμία τής ψυχής. Στό δεύτερο, παίρνει λίγο τήν Χάρη Του γιά παιδαγωγία, γιά νά καταλάβει ο άνθρωπος ότι χωρίς τήν βοήθειά Του δέν μπορεί νά κάνει  τό παραμικρό, ώστε νά ταπεινωθεί καί νά αισθανθεί τήν ανάγκη νά καταφύγει σε  Αυτόν. Καί τό τρίτο στάδιο είναι μιά μόνιμη καί σταθερή καλή πνευματική κατάσταση. Εσύ βρίσκεσαι ανάμεσα στό δεύτερο καί τρίτο στάδιο. Προχωράς λίγο, μετά ξεχνάς τήν αδυναμία σου, παίρνει ο Χριστός τήν Χάρη Του, απογυμνώνεσαι από τήν θεία Χάρη, βλέπεις ξανά τήν αδυναμία σου καί συνέρχεσαι.

Άν μού έλεγες ότι, όσο προχωράς, είσαι καλύτερα, θά φοβόμουν, γιατί θά έβλεπα ότι έχεις υπερηφάνεια. Τώρα όμως πού λές ότι όλο καί πιό χάλια βλέπεις τόν εαυτό σου, εγώ χαίρομαι, γιατί βλέπω ότι είσαι καλά. Μή φοβάσαι. Όσο προχωράει κανείς, τόσο περισσότερο βλέπει τίς ελλείψεις του καί τίς ατέλειές του καί αυτό είναι πρόοδος.

 

– Γέροντα, ὑπάρχει, περίπτωση νὰ μὴ μὲ ἀκούη ὁ Θεός, ὅταν Τοῦ ζητάω νὰ μὲ βοηθήση νὰ ἀπαλλαγῶ ἀπὸ ἕνα πάθος;

 

Ο Θεός ακούει καί μάς βοηθάει. Ίσως νά μή νιώθεις τήν βοήθειά Του αιτία όμως δέν είναι ο Θεός, αλλά εσύ η ίδια πού διώχνεις τήν βοήθειά Του μέ τήν υπερηφάνεια. Άν δέν υπάρχει κίνδυνος νά τό πάρουμε επάνω μας καί νά υπερηφανευθούμε, είναι αδύνατο νά μή βοηθήσει ο Θεός. Ο Καλός Θεός θέλει νά απαλλαγούμε από τά πάθη μας, αλλά, άν έχουμε υπερηφάνεια ή προδιάθεση υπερηφάνειας, δέν μάς βοηθάει νά απαλλαγούμε, γιατί θά νομίζουμε ότι τό κατορθώσαμε χωρίς τήν δική Του βοήθεια.

 

 

 

Γι αυτό, όταν παρακαλούμε τόν Θεό μέ όλη τήν καρδιά μας νά μάς βοηθήσει νά απαλλαγούμε από ένα πάθος καί δέν μάς βοηθά, πρέπει αμέσως νά καταλάβουμε ότι πίσω από αυτό τό πάθος κρύβεται άλλο μεγαλύτερο, καί αυτό είναι η υπερηφάνεια. Επειδή δηλαδή δέν βλέπουμε τήν υπερηφάνεια, αφήνει ο Θεός νά παραμένει τό πάθος πού βλέπουμε, π.χ. η γαστριμαργία, η φλυαρία, ο θυμός κ.λπ., γιά νά ταπεινωνόμαστε. Όταν σιχαθούμε πιά τά πάθη μας από τίς συνεχείς πτώσεις μας, γνωρίσουμε τήν αδυναμία μας καί ταπεινωθούμε, τότε μάς βοηθάει ο Θεός καί ανεβαίνουμε δύο δύο τά πνευματικά σκαλιά. Τά πάθη ξερριζώνονται εύκολα, όσο είναι «τρυφερά»

 

Γέροντα, βλέπω ότι έχω πολλά πάθη.

 

Ναί, έχεις πολλά πάθη, αλλά καί νιάτα έχεις καί παλληκαριά έχεις, γιά νά δουλέψεις καί νά βγάλεις από τό περιβόλι σου τά αγκάθια καί νά βάλεις κρίνα, ζουμπούλια, τριαντάφυλλα καί νά αγάλλεσαι μετά μέσα στό περιβόλι σου. Τώρα πού είσαι νέα, τά πάθη είναι «τρυφερά» καί εύκολα ξεριζώνονται. Βλέπεις, καί τά αγριόχορτα καί αγκάθια νά είναι , όταν είναι ακόμη τρυφερά, εύκολα ξεριζώνονται ενώ, όταν μεγαλώσουν, σκληραίνουν καί δύσκολα μπορείς νά τά πιάσεις, γιά νά τά ξεριζώσεις. Καί η τσουκνίδα, όταν βγάζει τά πρώτα φύλλα, δέν διαφέρει στήν απαλάδα από τόν βασιλικό μπορείς νά τήν πιάσεις καί νά τήν μυρίσεις, γιατί είναι τρυφερή. Γι αυτό νά προσπαθήσεις νά ξεριζώσεις τά πάθη σου, όσο είσαι νέα, γιατί, άν τά αφήσεις, θά αιχμαλωτισθεί  η ψυχή σου σέ διάφορες επιθυμίες καί θά είναι δύσκολο νά ελευθερωθείς από αυτές.

Όσοι από νέοι δέν ξεριζώνουν τά πάθη τους, υποφέρουν πολύ στά γεράματα, διότι γερνάνε μέ τά πάθη, τά οποία γίνονται «παλιά κακά» δυσκολοθεράπευτα. Όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, αρχίζει νά αγαπά τά πάθη του. Έρχεται η ηλικία τής αγάπης, τής στοργής καί γίνεται πιό επιεικής στόν εαυτό του. Εξασθενεί καί η θέληση, καί ο αγώνας κατά τών παθών γίνεται πιό δύσκολος. Ο νέος έχει ζωντάνια εάν αξιοποιήσει αυτήν τήν ζωντάνια στό ξερίζωμα τών παθών, προκόβει.

 

– Γέροντα, γιατί πέφτω συνέχεια στὴν γαστριμαργία;

 

Γιατί εκεί έχεις αδυναμία. Ο διάβολος πολεμάει τό φυλάκιο πού είναι αδύνατο τά άλλα πού είναι οχυρωμένα καλά δέν τά χτυπάει. «Άν καταλάβω αυτό τό φυλάκιο, λέει, εύκολα θά καταλάβω ένα ένα καί όλα τά άλλα φυλάκια». Γι αυτό, τό αδύνατο φυλάκιο πρέπει νά οχυρώσεις καλά.

 

Γέροντα, πελαγώνω, όταν βλέπω τά πάθη μου.

Νά μήν πελαγώνεις ούτε νά δειλιάζης. Μέ θάρρος νά παίρνεις έναένα τά πάθη σου, αρχίζοντας τόν αγώνα σου από τό πιό μεγάλο. Στήν αρχή βοηθάει νά μήν τά λεπτολογείς, αλλά νά χτυπάς καί νά ξεριζώνεις τά πιό χοντρά πού βλέπεις. Καί καθώς θά αχρηστεύονται οι ρίζες τών μεγάλων παθών, θά ξεραίνονται καί οι λεπτές ρίζες από τά μικρότερα πάθη. Επομένως, όταν ξεριζώσεις ένα μεγάλο πάθος, μαζί μέ αυτό θά ξεριζωθούν καί άλλα μικρότερα.

Γιατί, Γέροντα, ενώ παίρνω πολλές αποφάσεις νά αγωνισθώ μέ ζήλο κατά τών παθών μου, τελικά δέν τίς πραγματοποιώ;

 

Γιατί παίρνεις πολλές αποφάσεις μαζί. Τά πάθη, όπως καί οι αρετές, αποτελούν μιά αλυσίδα. Τό ένα πάθος είναι συνδεδεμένο μέ τό άλλο καί η μία αρετή είναι συνδεδεμένη μέ τήν άλλη, όπως τά βαγόνια τού τραίνου είναι ενωμένα τό ένα μέ τό άλλο καί όλα ακολουθούν τό πρώτο. Άν λοιπόν αποφασίσεις νά αγωνιστείς γιά αρκετό διάστημα, γιά νά κόψης ένα συγκεκριμένο πάθος καί νά καλλιεργήσεις τήν αντίστοιχη αρετή, θά τό πετύχεις. Καί μαζί μ αυτό τό πάθος πού θά κόψεις, θά απαλλαγείς καί από άλλα πάθη καί θά αναπτυχθούν οι αντίστοιχες αρετές. Άς πούμε ότι ζηλεύεις άν αγωνιστείς νά μή ζηλεύεις, θά καλλιεργήσεις τήν αγάπη, τήν καλοσύνη, καί συγχρόνως θά απαλλαγείς από τόν θυμό, από τήν κατάκριση, από τήν κακία, από τήν λύπη.

Γέροντα, ένα πάθος ή μία κακή συνήθεια είναι καλύτερα νά τά κόψεις μιά καί έξω ή σιγά σιγά;

 

Άν μπόρας νά τά κόψεις μιά καί έξω, είναι καλύτερα, γιατί διαφορετικά αφήνουν δέκατα. Δέν χρειάζεται καθυστέρηση. Όταν περνά κανείς ένα ποτάμι, ιδίως χειμώνα καιρό, προσπαθεί νά τό περάσει όσο πιό γρήγορα μπορεί, γιατί θά παγώσει. Άν τό περάσει γρήγορα, μέχρι νά κρυώσει, θά ζεσταθεί πάλι. Βλέπεις, καί τά άλογα, όταν τά δένουν, άν θέλουν νά ελευθερωθούν, κόβουν τό σχοινί απότομα. Μέ τόν πειρασμό θέλει απότομα κόψιμο τό σχοινί.

Γέροντα, ο Αββάς Ισαάκ λέει: «Απάθεια είναι, όχι τό νά μήν αισθάνεται κανείς τά πάθη, αλλά τό νά μή δέχεται αυτά». Μπορεί καί ο απαθής νά έχη προσβολή από πάθη;

 

Μπορεί αλλά, ότι καί νά τού πετάξει ο διάβολος, καίγεται από τήν θεία φλόγα πού έχει ανάψει μέσα του. Ο διάβολος δέν παύει νά προσβάλλει τόν άνθρωπο, αλλά, όταν ο άνθρωπος δέν δέχεται τίς προσβολές τού εχθρού, τότε καθαρίζει η καρδιά του καί κατοικεί πιά μέσα του ο Χριστός. Η καρδιά του μετατρέπεται σέ καμίνι, σέ «βάτο καιομένη»,  καί, ότι καί άν πέσει μετά μέσα, καίγεται.

 

Αξίζει νά πεθάνουμε ηρωικά, παρά νά νικηθούμε από τά πάθη.

 

 

Γέροντα, μόνον η ευγνωμοσύνη στόν Θεό φθάνει γιά νά μάς παρακινήση στόν αγώνα κατά τών παθών;

 

Μόνον η ευγνωμοσύνη στόν Θεό δέν φθάνει χρειάζεται καί καλή διάθεση, αναγνώριση τής αμαρτωλότητός μας καί φιλότιμη άσκηση.

 

Γέροντα, η μνήμη τού θανάτου βοηθάει στήν εσωτερική εργασία;

Ναί, πολύ βοηθάει. Άν έχουμε μνήμη θανάτου μέ ελπίδα στόν Θεό, θά γνωρίσουμε τήν ματαιότητα αυτού τού κόσμου καί θά βοηθηθούμε πνευματικά. Γι αυτό νά φέρνουμε στόν νού μας τό κριτήριο τού Θεού καί νά μήν ξεχνούμε ότι θά κριθούμε γιά τίς αμαρτίες πού κάναμε καί δέν μετανοήσαμε. «Τί κάνω; Πώς ζώ μέ τόση αμέλεια; νά σκεφθώ. Άν πεθάνω αυτήν τήν στιγμή, πού θά πάω; Μήπως έκανα κανένα συμβόλαιο μέ τόν θάνατο; Πεθαίνουν καί μικροί καί μεγάλοι». Άν σκέπτομαι  ότι ο Θεός μπορεί σέ λίγο νά μέ πάρει, τότε δέν θά αμαρτάνω.

Γιά νά πεθάνουν τά πάθη, πρέπει νά σκεπτόμαστε τόν θάνατο, τήν μέλλουσα Κρίση, καί νά πάθουμε κι εμείς από φιλότιμο γιά τόν Χριστό πού πολλά έπαθε, γιά νά μάς λυτρώσει. Ο αγώνας κατά τών παθών είναι ένα διηνεκές γλυκό μαρτύριο γιά τήν τήρηση τών εντολών, γιά τήν αγάπη τού Χριστού. Αξίζει νά πεθάνουμε ηρωικά, παρά νά νικηθούμε από τά πάθη καί νά πληγώσουμε τόν Χριστό.

 

Στρυμώχνομαι, Γέροντα, στόν αγώνα μου.

Ένα αγκαθάκι βγάζεις από τό δάκτυλό σου καί πονάς, πόσο μάλλον νά ξεριζώσεις από μέσα σου ένα πάθος! Ύστερα νά ξέρης ότι, όταν ο άνθρωπος καταβάλλει προσπάθεια νά κόψει ένα πάθος του, τότε ο πειρασμός βάζει εμπόδια καί στριμώχνεται ο άνθρωπος, όπως στριμώχνεται καί ο δαιμονισμένος, όταν τού διαβάζουν εξορκισμούς, γιατί γίνεται αγώνας, παλεύει μέ τόν διάβολο έπειτα όμως ελευθερώνεται.

Τό καθάρισμα τού εαυτού μας δέν γίνεται χωρίς κόπο, πατώντας κουμπιά. Δέν κόβονται αμέσως τά πάθη, όπως καί ο κορμός τού δένδρου δέν κόβεται αμέσως μέ μιά πριονιά. Τό πριόνι κόβει γιά πολλή ώρα, μέχρι νά κοπή πέρα πέρα ο κορμός. Καί δέν τελειώνει εδώ η δουλειά. Γιά νά γίνει ο κορμός έπιπλο, πόσος κόπος χρειάζεται! Πρέπει πρώτα νά πελεκηθεί , νά γίνει σανίδες καί μετά νά τίς πάρει ο επιπλοποιός, γιά νά τίς κάνη χρήσιμο έπιπλο.

Κι άν, Γέροντα, δέν καταλαβαίνω ότι αυτός ο κόπος είναι απαραίτητος;

 

Τότε θά μείνεις κούτσουρο καί θά σέ ρίξουν στήν φωτιά.

 

Πρέπει νά σπείρουμε, γιά νά δώσει ο Θεός

Γέροντα, κάθε μέρα λέω: «Από αύριο θά προσέχω, θά διορθωθώ», αλλά καί πάλι πέφτω στά ίδια.

Νά βάζεις τόν Θεό μπροστά νά λές: «μέ τήν δύναμη τού Θεού, θά προσπαθήσω νά διορθωθώ», ώστε νά βοηθήσει ο Θεός. Τό ότι θέλεις νά διορθωθείς, αυτό σημαίνει ότι δέχεσαι βοήθεια. Ζητάς καί από τόν Θεό νά σέ βοηθήσει καί ρίχνει ο Θεός τό βλέμμα Του επάνω σου. Κάνεις καί τήν μικρή σου προσπάθεια καί προχωρείς. Ποιός, όταν δει ένα μικρό παιδάκι νά προσπαθεί μέ τά χεράκια του νά κυλήσει μιά κοτρώνα, δέν θά τρέξει νά τό βοηθήσει, γιά νά μήν παιδεύεται; Έτσι καί ο Θεός, όταν δή τήν μικρή σου προσπάθεια, θά σέ βοηθήσει νά νικήσεις.

 

Μερικοί, ενώ δέν καταβάλλουν καμιά προσπάθεια νά διορθωθούν, λένε: «Χριστέ μου, έχω αυτά τά πάθη. Εσύ, μπορείς νά μέ απαλλάξεις απάλλαξέ με». Έ, πώς νά βοηθήσει τότε ο Θεός; Γιά νά βοηθήσει ο Θεός, πρέπει νά καταβάλει ο άνθρωπος τήν προσπάθεια πού μπορεί. Δηλαδή είναι μερικά πράγματα πού πρέπει νά κάνη ο ίδιος ο άνθρωπος, γιά νά βοηθήσει μετά ο Θεός. Σέ καμιά περίπτωση δέν βοηθιέται, άν δέν θέλει νά βοηθήσει ο ίδιος τόν εαυτό του.

Εμείς μερικές φορές πάμε νά αποκτήσουμε τήν Χάρη καί τά χαρίσματα τού Θεού μέ έναν μαγικό τρόπο. Νομίζουμε πώς χωρίς αγώνα θά αποκτήσουμε μιά αρετή ή ακόμη καί θά αγιάσουμε. Γιά νά δώσει όμως ο Θεός, πρέπει νά σπείρουμε. Πώς θά δώσει ο Θεός χωρίς νά εργασθούμε; Τί λέει τό τροπάριο; «Τής ερήμου τό άγονον εγεώργησας».Ο Θεός ρίχνει ρίχνει βροχή, μαλακώνει τό χώμα, αλλά καί εμείς πρέπει νά «γεωργήσουμε» τό χωράφι μας. Τό χώμα είναι έτοιμο, αλλά πρέπει νά βάλουμε τό υνί στό χωράφι καί νά τό σπείρουμε καί ότι σπείρουμε, θά θερίσουμε. Άν όμως δέν οργώσουμε, πώς θά σπείρουμε; Κι άν δέν σπείρουμε, τί θά θερίσουμε;

 

Γι αυτό νά μή ρωτάτε μόνον τί μπορεί νά κάνη ο Θεός, αλλά νά ρωτάτε καί τόν εαυτό σας τί μπορείτε νά κάνετε κι εσείς. Η τράπεζα τού Χριστού δίνει πολύ μεγάλο τόκο. Αλλά, άν δέν κάναμε κατάθεση στήν τράπεζα, πώς θά κάνουμε ανάληψη;

ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΜΑΣ
ΕΑΝ ΤΟ ΒΡΗΚΕΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕΤΟ

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ. ΑΥΤΟ ΘΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ