ΤΕΛΙΚΑ ΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ; ΞΕΡΟΥΜΕ ΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ;

αναρτήθηκε σε: ΨΥΧΩΦΕΛΗ ΚΕΙΜΕΝΑ | 0

Είναι πιθανό κανείς εκ πρώτης όψεως να μην θεωρεί τον εαυτό του φαρισαϊστή αλλά ούτε και ευσεβιστή. Ας αναρωτηθούμε τότε αν οι παρακάτω σκέψεις μας απασχολούν.

Έχω πνευματικό.

Κάνω και καμιά νηστεία.

Εκκλησιάζομαι αρκετά συχνά, χωρίς απαραίτητα να εξετάζω την ποιότητα της προσευχής μου κατά τον εκκλησιασμό.

Που και που κάνω και καμιά ελεημοσύνη. Συχνότερα ή και μόνο υλικής φύσεως (σε χρήματα ή και τρόφιμα είδη 1ης ανάγκης).

Τον κανόνα μου τον κουτσοκάνω.

Συχνά επικρίνω και ελέγχω τους ιθύνοντες για την παρούσα κοινωνική κατάσταση, αναπαύοντας τον λογισμό μου ότι συμπάσχω στον πόνο του πάσχοντα.

Κατά βάθος νομίζω ότι τα έχω καλά με τον Θεό; Αφού η ζωή μου είναι σχετικά ομαλή σε σχέση με αυτά που ακούω στα ΜΜΕ και άρα ο Θεός με αγαπάει με τα όποια ελαττώματά μου.

Δικαιολογώ την σχετική χλιαρότητα που νιώθω στην πίστη αφού δεν είμαι και «Άγιος». Αυτά που διαβάζω στα πνευματικά κείμενα είναι λίγο παρατραβηγμένα για μένα.

Συγκρίνω τον εαυτό μου με τους πλέον κοσμικούς και νιώθω ότι κάτι κάνω. Αφού εύκολα το μυαλό μου απαριθμεί τις όποιες αρετές που τυχών έχω. Πιστεύω ότι έχω κάποια δείγματα ευλάβειας.

Η παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου

Οι δύο πήγανε στην εκκλησία για να προσευχηθούν. Μπαίνει ο Φαρισαίος και άρχισε να προσεύχεται πολύ δυνατά και να λέγει: «Κύριε, εγώ δεν είμαι σαν τους άλλους ανθρώπους. Εγώ είμαι καθαρός, δύο φορές την εβδομάδα νηστεύω… Θεέ μου σε ευχαριστώ γιατί δεν είμαι σαν τους άλλους… Όλοι τους είναι άρπαγες, άδικοι, διεφθαρμένοι, παλιανθρώποι, ακόμη και σαν τούτον εδώ τον αρχιληστή, τον Τελώνη, που είναι φορτωμένος με όλες τις αδικίες που ετόλμησε κι αυτός να μπει μέσα στο ναό Σου, και να τον μολύνει…»

Ο δε Τελώνης, είδε σε μιά στιγμή σαν κινηματογραφική ταινία, όλες τις αμαρτίες του και ξέσπασε σε ένα δυνατό κλάμα. Και άρχισε να χτυπάει τα στήθη του και να ζητάει το έλεος του Θεού: «Ο Θεος ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ. Δεν είμαι άξιος να σηκώσω τα μάτια μου εις τον ουρανό. Είμαι αμαρτωλός, Κύριε. Το έλεός Σου ζητώ. Ο Θεος ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ…»

Τελικά διαφέρω από τον Φαρισαίο της παραβολής;

Και αυτός είναι συνεπής στις πνευματικές του υποχρεώσεις. Έχει και αρετές που εύκολα απαριθμεί. Αυτές τον καθιστούν καλύτερο από τους υπόλοιπους αμαρτωλούς που ακολουθούν το πνεύμα της εποχής. Ο Θεός με αγαπά ή τουλάχιστον με ανέχεται αφού η ζωή μου είναι καλή σε σχέση με το γενικό κλίμα. Μπορεί βέβαια να μην στέκομαι στο καλύτερο σημείο της εκκλησίας κάνοντας δημόσια προσευχή αλλά παρόλα αυτά αποδέχομαι τους παραπάνω λογισμούς.

Τι σημαίνει ευσεβισμός και φαρισαϊσμός;

Οι Πατέρες της Εκκλησίας χρησιμοποίησαν την διδακτική αυτή παραβολή του Κυρίου για να συνειδητοποιήσουν οι πιστοί πως η υπερηφάνεια είναι η αγιάτρευτη ρίζα του κακού στον άνθρωπο, η οποία τον κρατά μακριά από την αγιαστική χάρη του Θεού. Πως η ταπείνωση είναι το σωτήριο αντίδοτο στην καταστροφική πορεία που οδηγεί η εγωπάθεια. Αυτή η εγωιστική αυτάρκεια, ως μια λίαν νοσηρή πνευματική κατάσταση, εμποδίζει τη συναίσθηση της αμαρτωλότητας και τη διάθεση για μετάνοια. Εγωισμός και μετάνοια είναι δυο έννοιες εντελώς αντίθετες και ασυμβίβαστες μεταξύ τους. Η μία αναιρεί την άλλη. Ο εγωισμός, η υπερηφάνεια και η κενοδοξία, αποτελούν την πηγή της εμπαθούς ευσέβειας, αυτής που γίνετε για το «Θεαθήναι». Όταν ο πιστός μένει στους τύπους, τα «πρέπει και δεν πρέπει» της κακώς νοούμενης χριστιανικής ηθικής (ή αλλιώς του «ηθικισμού»), και αποσκοπεί στον ανθρώπινο έπαινο και το εφήμερο χειροκρότημα. Όταν πιστεύει κυρίως γιατί φοβάται τον αιώνιο θάνατο και όχι γιατί αγαπά αληθινά και εγκάρδια τον Θεό. Όταν κάνει τα τυπικά εξωτερικά και ξερά καθήκοντα, του εκκλησιασμού, της νηστείας, της ελεημοσύνης κλπ (που είναι τα μέσα-εργαλεία) και αγνοεί ή παραβλέπει την καλλιέργεια της ψυχής του (που είναι ο σκοπός). Αυτός είναι ο «ευσεβιστής», ο αναπαυμένος από τον λογισμό του, ο οποίος πιστεύει ότι έχει το δικαίωμα της κριτικής και είναι συχνά ο πρώτος που κατακρίνει και εξουθενώνει τον πλησίον του βάρβαρα και αδιάντροπα όπως και ο Φαρισαίος της παραβολής.

Άλλο ευσέβεια και άλλο ευλάβεια;

Είναι δύο έννοιες που συχνά συγχέονται. Ο Αγ. Παΐσιος έλεγε: «Άλλο ευλάβεια και άλλο ευσέβεια· η Ορθόδοξη Ανατολική ευλάβεια διαφέρει από την Δυτική ευρωπαϊκή ευσέβεια.» Η μεν ευλάβεια είναι προϊόν της θείας Χάρης, ενώ η ευσέβεια είναι μια ανθρώπινη εμπαθής έκφραση ψευτο-αγάπης. Η ευλάβεια προέρχεται από την αγάπη προς τον Θεό και εκδηλώνεται με την τήρηση των εντολών, και την κατά δύναμη «ορθή ζωή και πίστη». Η ευλάβεια φαίνεται χωρίς να το επιδιώκουμε και δεν “φοριέται”, με υποκριτικές εξωστρεφείς τάσεις ανθρωπαρέσκειας. Η δε ευσέβεια προέρχεται από την ηθικοποίηση της χριστιανικής ζωής, με την σχολαστικότητα στα «μη», τα «όχι» και τα «πρέπει ή δεν πρέπει», την προσκόλληση δηλαδή στους τύπους. Η μόδα του «ευσεβισμού» είναι άλλη μια ξενόφερτη συνήθεια που κινδυνεύει να νοθεύσει την ορθοδοξία, αφού επικεντρώνεται κυρίως στους ευσεβείς στοχασμούς και στην σχολαστική θεολογία, που είναι θεολογία του παπισμού την οποία ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς και τόσοι άλλοι Πατέρες της Εκκλησίας πολέμησαν με όλες τις δυνάμεις τους.

Τελικά εμείς τι είμαστε; Ευλαβείς ή ευσεβείς; Τελώνες ή Φαρισαίοι; Αδελφοί, “Νήψατε, γρηγορήσατε. ὁ ἀντίδικος ὑμῶν διάβολος ὡς λέων ὠρυόμενος περιπατεῖ ζητῶν τινα καταπιεῖν”.

Μπορει ο ανθρωπος να παντρεψει την ευλαβεια με την ευσεβεια?

Μονο εάν το καταφερει αυτό  η ψυχη θα βρει ευτυχια και ηρεμια.

Κάποτε ο κορυφαίος Αριστοτέλης είχε πει.

‘’ Η ευτυχία δεν βρίσκεται στα πλούτη αλλά στην ηρεμία της ψυχής…’’

Μια φράση με βαθιά μηνύματα και προειδοποιήσεις.

Πόση αλήθεια άραγε να κρύβει; Μεγάλη και αλλόκοτη από τις άλλες έχω να σας πω. Διότι, η ευτυχία δεν έχει να κάνει με τα χρήματα αλλά με την ουσία της ψυχής. Εκεί λοιπόν βρίσκεται.

Μέσα μας. Στα βάθη του μυαλού και της καρδιάς μας.

Στο σπίτι μας.

Το κακό παντού υπάρχει. Σε κάθε γωνιά. Όμως, το καλό μόνο σε ένα σημείο.

Ποιο είναι; ΕΣΥ είσαι.

Όσο περίεργο και αν σου φαίνεται, δίπλα σου είναι. Εσύ ο ίδιος είσαι κυρίαρχος, δημιουργός αλλά και παραλήπτης των δικών σου αποφάσεων και επιθυμιών. Στα χέρια σου λοιπόν άνθρωπε βρίσκεται η ευδαιμονία, η ηθική αρετή. Τα πλούτη δεν δηλώνουν κανέναν τίτλο. Δεν αμφιβάλλω ότι έχουν αξία αλλά δεν σε κάνουν ευτυχισμένο. Μπορεί να έχεις όλα τα πλούτη του κόσμου αλλά μέσα σου να είσαι φτωχός.

Τι είδους ευτυχία μπορεί να είναι αυτή; Θα σου πω εγώ. Ανεπαρκής και αναλφάβητη δίχως συναισθήματα και παιδεία. Μια μίζερη, ζοφερή και επίπονη προσπάθεια επιβεβαίωσης και επιβίωσης. Με μόνη κάλυψη το σώμα για ομορφιά και επίδειξη. Με αυτάρκεια, ζήλεια και μιμητισμό.

Ο σαρκασμός βασικός πλέον συνοδός της. Γιατί άραγε να μην υιοθετούμε την άλλη ευτυχία; Αυτή λοιπόν που κατάλαβες. Ναι, Για εκείνη μιλώ που φωτίζει τα μάτια των ανθρώπων από αλήθεια και ειλικρίνεια. Που δεν κρύβεται πίσω από τις λέξεις και δεν ζητά ανταλλάγματα για να αποκαλυφθεί.

Δεν κρύβεται από το έρεβος σαν τους δεσμώτες στο σπήλαιο αλλά προβάλλεται από ψιλά με το φως του ήλιου. Δεν βρίσκεται ούτε στην υπερβολή ούτε στην στέρηση. Μόνο στην μεσότητα. Στο πρέπει και στο είναι. Βρες την λοιπόν, στην μέση της κλωστής. Στα αισθήματα, στις καταστάσεις. Τα πλούτη δεν είναι τίποτα παρά μόνο ένα παρείσακτο αγαθό δωροδοκίας και μυθοπλασίας.

Η ευτυχία βρίσκεται στην έκλυση της ψυχής σου. Στην δικαιοσύνη, στο χαρακτήρα και στις πράξεις. Στην ελευθερία επιλογών και αποφάσεών σου.

Στην αγαστή συνεργασία του πνεύματος και σώματός σου και όχι στον σκοταδισμό των αδυσώπητων και επίπλαστων Ερινυών των σκέψεων και των επιρροών σου. Η ευτυχία λοιπόν σχετίζεται με την πληρότητα, την αγάπη, την χαρά, την δύναμη για την νίκη της ψυχής και όχι την αμετροέπεια του μυαλού. Μπορείς λοιπόν να συνδυάσεις αυτήν την ευτυχία, την πραγματική με το χρυσό χρώμα των χρημάτων; Αντέχεις να ζεις σε μια ουτοπία ή αλήθεια που μόνη σου κρηπίδα είναι ένας ανεύθυνος και τιποτένιος εαυτός; Σου αρέσει να υπάρχεις από τα χρήματα και για τα χρήματα και μόνο; Δεν θα αντέξεις για πολύ. Είναι το μόνο σίγουρο. Διότι, η έκρηξή σου θα πλησιάζει… Και πίστεψέ με…Θα είναι ανυπόφορη…

« Τα πλούτη δεν σε κάνουν βασιλιά της ευτυχίας της ψυχής, αλλά αντιθέτως, η ευτυχία της ψυχής σε κάνει βασιλιά όλου του πλούτου. Μην το ξεχνάς ποτέ!»

 Με αυτές τις σκέψεις λοιπόν, “πάντοτε χαίρετε … ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε”, διότι αυτό είναι το θέλημα του Πανάγαθου Τριαδικού Θεού. Αμήν

ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΜΑΣ
ΕΑΝ ΤΟ ΒΡΗΚΕΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕΤΟ